Dat was wat één van de kinderen van de overledene tegen mij zei na de plechtigheid. We stonden nog na te praten op de begraafplaats en hij bedankte me. Omdat dit was wat zij voor ogen hadden toen we de eerste keer samen zaten om het afscheid voor te bereiden. En ik was heel blij dat te horen. Dat ik deze familie het afscheid had kunnen geven dat ze wilden. En dat het hen deugd gedaan had. Persoonlijk vraagt tijd Zo’n persoonlijk afscheid komt er niet vanzelf. Bij mij geen pas

Tegenover de dood staan we machteloos. Dat maakt een afscheid bij overlijden heel moeilijk en ingrijpend. We kunnen de dood niet ongedaan maken. Evenmin eraan ontsnappen. Wel kunnen we onze blik op de dood verruimen. Verrijken ook. En nee, ook dat verandert niets aan de onontkoombaarheid van de dood. Maar het maakt wel verschil in hoe we dit afscheid beleven. En in hoe we naar onze eigen onontkoombare dood aankijken. En al kunnen we niks doen om het sterven ongedaan te maken

Het mag niet verbazen dat er vuur is in een crematorium. Maar dat er plots iets in brand schiet in de aula is minder gebruikelijk.

Onlangs kreeg ik de vraag om van de uitvaartviering een feest te maken. Omdat de overledene het zo wou.

Geen licht zonder donker. Geen leven zonder dood. Mijn hele leven revolteerde alles in mij tegen de onontkoombare dualiteit van deze wereld. De intrinsieke wreedheid van de natuur, hoe verwoestend het leven kan zijn. Ik vond het wreed. Zinloos. Onaanvaardbaar. Maar ondanks alles: ik leef. Ik ben er nog. En wil lijden omgeven met schoonheid en liefde.